نشست خبری معرفی برنامه ملی «جهش» امروز دوشنبه ۱۱ خردادماه ۱۴۰۵ در بنیاد ملی علم ایران برگزار شد.

محمدرضا هرمزی‌نژاد، رئیس بنیاد ملی علم ایران در تشریح دلایل شکل‌گیری برنامه ملی «جهش»، به روند نزولی تولیدات علمی کشور در سال‌های اخیر اشاره کرد و گفت: اگرچه جایگاه ایران در نظام‌های مختلف رتبه‌بندی علمی از جمله سایماگو، وب آو ساینس و سایر پایگاه‌های بین‌المللی ممکن است متفاوت باشد، اما آنچه اهمیت دارد روند کلی تولیدات علمی کشور است که طی چند سال اخیر کاهش محسوسی را تجربه کرده است.

به گفته او، این وضعیت به‌گونه‌ای بود که ضرورت مداخله و برنامه‌ریزی جدی از سوی یکی از نهادهای مسئول کشور را اجتناب‌ناپذیر می‌کرد.

رئیس بنیاد ملی علم ایران با اشاره به مشکلات مالی دانشگاه‌ها خاطرنشان کرد: در بسیاری از موارد بیش از ۹۰درصد اعتبارات دانشگاهی صرف پرداخت حقوق و دستمزد می‌شود؛ در نتیجه منابع محدودی برای فعالیت‌های پژوهشی باقی می‌ماند و طبیعی است که چنین شرایطی بر میزان تولیدات علمی و جایگاه علمی کشور تأثیر بگذارد.

وی کاهش بروندادهای علمی را نتیجه مستقیم محدودیت‌های اعتباری سال‌های اخیر دانست و افزود: زمانی که بودجه پژوهش کاهش پیدا می‌کند، نمی‌توان انتظار داشت خروجی نظام دانشگاهی بدون تغییر باقی بماند.

حمایت دولت از پژوهش با اختصاص یک‌همت اعتبار

در ادامه این نشست، رئیس بنیاد ملی علم ایران از تصمیم دولت برای حمایت هدفمند از دانشگاه‌های پیشرو در تولید علم خبر داد و گفت: با تدبیر رئیس‌جمهور و حمایت معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور، مقرر شد یک همت اعتبار از محل منابع معاونت علمی در اختیار دانشگاه‌هایی قرار گیرد که بیشترین سهم را در تولیدات و ارجاعات علمی کشور دارند.

وی اظهار کرد: معاون علمی رییس‌جمهور از بدنه دانشگاهی کشور است؛ آشنایی ایشان با مسائل و چالش‌های دانشگاه‌ها موجب شد این موضوع با نگاه ویژه‌ای دنبال شود و مسئولیت طراحی سازوکار اجرایی برنامه نیز به بنیاد ملی علم ایران واگذار شود.

انتخاب دانشگاه‌ها بر مبنای رتبه‌بندی  ISC

هرمزی‌نژاد در تشریح نحوه انتخاب دانشگاه‌های مشمول برنامه ملی جهش توضیح داد: در بررسی‌های اولیه مشخص شد اتکا صرف به رتبه‌بندی‌های بین‌المللی مانند تایمز، کیواس و شانگهای نمی‌تواند تصویر کاملی از وضعیت دانشگاه‌های کشور ارائه دهد؛ چرا که ممکن است برخی دانشگاه‌های موفق کشور در این رتبه‌بندی‌ها جایگاه متناسبی نداشته باشند.

وی ادامه داد: به همین دلیل از ظرفیت مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) استفاده شد و ۲۰ دانشگاه برتر کشور بر اساس رتبه‌بندی این مؤسسه به‌عنوان جامعه هدف برنامه انتخاب شدند.