محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهور آبان‌ماه در نشستی با حضور مدیران ارشد در معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، در جریان برنامه‌ها و اقدامات این معاونت قرار گرفت.

در ابتدای این نشست اسفندیار اختیاری معاون سیاستگذاری و توسعه معاونت علمی طی سخنانی به چهار نسل توسعه علم، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان در کشور پرداخت و گفت: نسل نخست که بازه زمانی بعد از جنگ تحمیلی تا دهه هفتاد را شامل می‌شود، به توسعه آموزش عالی و انتشارات علمی اختصاص یافته است. نسل دوم در دهه هشتاد بر توسعه زیرساخت‌ها، ساختارهای حاکمیتی و ارتقای فناوری‌های نوظهور متمرکز شده، در نسل سوم یعنی در دهه 90، خلق ثروت از دانش به واسطه شرکت‌های دانش‌بنیان در دستور کار قرار گرفت و نهایتا نسل چهارم این زیست‌بوم، دانش‌بنیانی اقتصاد را سرلوحه خود قرار داد.

او در ادامه بر ماموریت‌های کلان معاونت علمی متمرکز شد و اظهار داشت: ارتقای هوشمندی سیاستی و تنظیم‌گری اقتصاد دانش‌بنیان، توسعه سرمایه انسانی و زیرساخت‌‌های پژوهش، فناوری و نوآوری، توسعه فناوری‌های راهبردی و تحول‌آفرین، توسعه بازار و تقویت زنجیره ارزش بخش‌های اولویت‌دار کشور، توسعه کسب و کارهای دانش‌بنیان و خلاق و نهایتا ارتقاء تعاملات بین‌المللی علم، فناوری و نوآوری، را 6 ماموریت اصلی این معاونت در این سال‌ها دانست.

این مقام مسئول همچنین متخصصان و نخبگان، هسته و تیم‌های نخبگانی، شرکت‌های دانش‌بنیان، صنایع کشور و دستگاه‌های اجرایی را جامعه هدف این معاونت برشمرد.

معاون سیاست‌گذاری و توسعه معاونت علمی در بخش دیگری از صحبت‌های خود بر ضرورت اجرای قانون جهش تولید دانش‌بنیان متمرکز شد و گفت: توسعه بازار محصولات و خدمات دانش‌بنیان، توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز فعالیت‌های دانش‌بنیان و تقویت ابزارهای تامین مالی فعالیت‌های دانش‌بنیان از محورهای اصلی این قانون است.

او در ادامه به مهم‌ترین دستاوردهای اجرای قانون جهش پرداخت و گفت: برگزاری 5 جلسه شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان، برگزاری 61 جلسه کارگروه دائمی شورا، تصویب 12 دستورالعمل اجرایی در شورا و گزارش‌گیری از دستگاه‌ها و ارائه گزارش به مجلس از جمله این دستاوردها است.

ارائه خدمات توانمندسازی صادراتی به بیش از 1200 شرکت دانش‌بنیان و خلاق

حسین روزبه رئیس سازمان توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه بین‌المللی نیز به ارائه گزارشی از اهم اقدامات انجام شده در این سازمان پرداخت و توسعه کسب‌وکار بین‌المللی، همکاری با متخصصان و فناوران بین‌المللی و ایرانی خارج از کشور و استفاده از ظرفیت همکاری‌های دو یا چند جانبه در راستای توسعه زیست‌بوم دانش‌بنیان را از جمله این اقدامات دانست.

به گفته او، از ابتدای مهر سال 1403 تاکنون 1252 شرکت دانش‌‎بنیان و خلاق خدمات توانمندسازی صادراتی دریافت کرده‌اند، همچنین 967 میلیارد و 235 میلیون ریال حمایت صادراتی بلاعوض و 850 میلیارد ریال تسهیلات به شرکت‌های دانش‌بنیان و خلاق ارائه شده است.

همچنین میزبانی از 19 هیئت عالی رتبه دولتی خارجی، 31 هیئت خصوصی و 991 تاجر بین‌المللی، 772 همکاری با متخصصان و فناوران ایرانی خارج از کشور از دیگر مواردی بود که در این نشست از سوی روزبه طرح شد.

حضور 32 درصدی محصولات حوزه سلامت در «فرِّ ایران»
سعید سرکار رئیس مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی در این نشست اما بر دستاوردهای نخستین نمایشگاه فناوری‌های روزآمد ایران متمرکز شد و گفت: محصولاتی که در این نمایشگاه عرضه شد پس از ارزیابی در سه لایه نخست، نوآورانه بودن، دوم برخورداری از تائیدیه‌های عملکرد در مقیاس صنعتی و سوم دارا بودن تاثیرگذاری اقتصادی، اجتماعی یا استرتژیک مجوز حضور یافتند.

او ادامه داد: در این راستا ما چیزی حدود 428 شرکت و 650 محصول را بررسی و نهایتا 80 محصول را برای ارائه در نمایشگاه تائید کردیم.

به گفته این مقام مسئول، 32 درصد از محصولات در این نمایشگاه در حوزه سلامت، 30 درصد در حوزه نفت و صنایع وابسته، 10 درصد در حوزه آب، نساجی، خودرو، معدن و تجهیزات آزمایشگاهی، پنج درصد در حوزه کشاورزی، 11 درصد در حوزه هوش مصنوعی و نرم‌افزار و 12 درصد در حوزه صنعت برق ارائه شدند.

او همچنین خاطرنشان کرد: مجموع سهم بازار داخل سالانه محصولات بیش از 110 همت، ظرفیت کاهش ارزبری سالانه بیش از 1.350 میلیارد دلار و کاهش هزینه‌های دولت ناشی از بهینه‌سازی فرآیندها بیش از 200 همت بوده است.

رشد 60 درصدی درآمد دانش‌بنیان‌ها در سال مالی 1403 

تورج امرایی، معاون توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان نیز به ارائه گزارشی از وضعیت دانش‌بنیان‌ها پرداخت و گفت: در حال حاضر 12 درصد دانش‌بنیان‌های ما فناور، 22 درصد نوآور و 66 درصد نوپا هستند. این زیست‌بوم، برای 533 هزار نفر اشتغال‌زایی داشته، 2.7 میلیارد دلار صادرات و مجموعا 17500 محصول دانش‌بنیان ارائه کرده است.

او همچنین از رشد 60 درصدی درآمد دانش‌بنیان‌ها خبر داد و گفت: درآمد شرکت‌های دانش‌بنیان در سال مالی 1402 از 1147 همت به 1855 همت در سال مالی 1403 رسیده‌است که خود امری مغتنم است.

این مقام مسئول بر طرح تولیدات بار اول هم متمرکز شد و گفت: از مهرماه 1403 تاکنون 36 قرارداد به ارزش 256 میلیون دلار صورت گرفته‌است و نکته قابل توجه اینکه هر یک دلار قرارداد تولید بار اول به طور میانگین 5 تا 15 دلار کاهش ارزی‌بری دارد.

امیر یونسیان مدیر شبکه آزمایشگاهی کشور نیز طی سخنانی به فلسفه وجودی این شبکه پرداخت و گفت: به اشتراک‌گذاری، تسهیل در دسترسی، استانداردسازی و افزایش بهره‌وری زیرساخت‌های آزمایشگاهی از مهم‎ترین اهداف این شبکه است.

عمادالدین فاطمی‌زادگان دبیر دبیرخانه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی هم بر اقدامات انجام شده در حوزه هوش مصنوعی اشاره کرد: طرح ملی ایران دیجیتال و آموزش یک میلیون دانش‌آموز، تدوین و اجرای سرفصل‌های آموزشی هوش مصنوعی کاربردی، یارانه حمایت از تامین زیرساخت پردازش سریع، ایجاد سکوی ملی متن باز هوش مصنوعی، توسعه دستیاران هوش مصنوعی دولت را از جمله این اقدامات برشمرد.